Tagarchief: wijsheden

Gemopper van de trein en gemopper over konfo tori

Standaard

Symboliek is een onderdeel van Winti, maar defineert Winti niet

Symboliek is een onderdeel van Winti, maar defineert Winti niet


Terwijl ik op het treinstation zit te wachten op de trein richting Duivendrecht moet ik aanhoren hoe een trein die aankomt staat te mopperen. Wat een geluid produceert dat bakbeest. Ik ben op dat moment behoorlijk stil en kan dus alle geluiden beter tot me nemen. Het geluid van de mopperende trein doet me denken aan mopperende mensen. Kunnen we voor een keer niet mopperen over onzin? Vanmorgen heb ik tweemaal mijn tijd van vertrek moeten uitstellen, omdat er steeds iets tussenkwam. Eerst heb ik een ochtend gesprek met mijn ma gevoerd. Daarna wilde ik nog per se green smoothie maken en vervolgens was de bus laat. Moest ik daarom mopperen? Ik weiger!! Fullspeed mi dati e weiger. Ik ben sowieso geen mopper tante. Mi no de! Kon fur’ mi skin nanga yeye nanga negativity. Mi no de! (Ik weiger om mijn lichaam en geest te vervuilen met negativiteit)
Weet je waarover ik mopper? En is eigenlijk niet eens mopperen, maar ergeren…boos om worden….Bonuman of uma’s, lukuman nanga uma, obiaman nanga uma oftewel Surinaamse traditionele genezers die flut werk leveren of die informatie delen die niet gebaseerd is op de waarheid. Ik ben van de week getuige geweest van een zgn. traditionele genezer die een mediakanaal gebruikt om informatie te delen waar mijn haren van overeind staan. Door zulke mensen sma e lasi bribi ini konfo tori sobun Winti. (Raken mensen het vertrouwen kwijt in Winti) Om zulke dingen zal ik mopperen ja. Ik mopper zelf niet om het feit dat ik straks werkloos ben. Ik neem Winti serieus, want het is leerzaam, mooi en een verrijking. Los daarvan is het een geschenk die zijn roots in Afrika heeft liggen, maar in Suriname tot stand is gekomen. Het staat nauw in contact met de natuur. Dus ik verafschuw hen die er een potje van maken of denken te maken. ‘Over the top’ denken sommigen. Ma te y’e du dan i mus du. Ma no du fu por’ sma libi. No du fu prati na bere. (Als je iets doet, doe het dan goed en doe vooral geen dingen waardoor families uit elkaar vallen).
De mensen die hulp zoeken moeten ook niet denken dat hun probleem meteen na een kruidenbad of wintiprei opgelost zal zijn, want karakter speelt ook een rol. Je zult beproefd worden en je ‘omgeving’ zou je ook kunnen beïnvloeden.
Waarom ik boos word is omdat er al eeuwen negatief wordt gepraat over winti ma na sma e pot en kon so (dat is dankzij de mens). Ik heb het hier over de mensen die hulp zoeken én de mensen die hulp verlenen. Als je hulp verleent en niet capabel bent, geef dat dan toe en laat het aan een ander over of doe dat wat in je straatje past. En als je hulp zoekt en voelt dat het niet in de haak is: ga dan weg en blijf niet staan om vervolgens te vertellen hoe slecht die bonu is.
Het woord bonu heeft trouwens een hele nare smaak, terwijl dit niet zou moeten. Maar goed…Winti is zoveel meer dan woei woei woei, in trans raken, winti A en winti B di e kisi yu, sieraden in je bezit hebben of wintiprei’s geven. Het mooiste aan winti vind ik het mystieke, de onderlinge relatie tussen de verschillende konfo’s, de kennis en kunde die geboden wordt door de konfo’s en bovenal het rechtstreeks in verbinding staan met de natuur. ‘Hoi hoi hoi’ maakt een Ampuku geen Ampuku en ‘Le le le’ maakt een Fodu geen Fodu. Wat ik wel wil meegeven is: beleid het tap a fasi di e fiti yu. No luku mi noso tra sma. (Doe wat in jouw straatje past en luister niet altijd naar anderen)
Doe wat je voelt en niet per se wat een ander zegt. Als dat moet betekenen dat je leven daardoor zal verrijken dan is dat dan het grootste cadeau, maar betekent het dat je gestrekt komt te liggen dan is dat een lesson learned, maar ga niet klakkeloos iets doen, omdat de bonu heeft gezegd of omdat tant’ Waasje dat heeft gezegd.
Als je een kerkganger bent en niets met Winti doet, blijf je ding doen. Als je nergens in gelooft, blijf je ding doen. Maar als je met konfo tori bezig bent let er dan op dat je staat achter de dingen die je doet en zegt en omarm de bun konfo’s.
No tek den konfo lek spotu en denk vooral niet ik heb konfo dit en dat gevraagd dus die konfo moet dit en dat doen. Difrenti tori e meki dat yu e kisi piki tapu aksi sobun begi. Oplossingen en verlossing komen niet zomaar aanwaaien, want we denken soms of sommige van ons denken dat wat wij willen dat dat is wat we krijgen. Er zijn zoveel andere factoren die kunnen beslissen waar we staan en waar we naar toe gaan.
Aan de ingewijde bonuman of uma verzoek ik hun werk serieus te nemen en als ze informatie verspreiden op wat voor manier dan ook sabi sa y’e prati en no go gi sma siksi fu neigi.
Ik bekritiseer niemand, want wie ben ik? Ik ben net als elk ander: een mens op aarde die het beste ervan probeert te maken. Ma fa i syi mi dya no wan sma o kon gi mi siksi fu neigi.
Met deze woorden te hebben geschreven en mijn misgenoegen te hebben losgelaten voor het universum zal deze cosmopolitan kapelka verder vliegen.

Advertenties

Tan tiri a no don…..horen, zien en zwijgen

Standaard

Ik krijg veel mee. Niet alles wat ik meekrijg en in het verleden heb meegekregen, geef ik prijs. Van kleins af aan en tot op heden heb ik dingen meegekregen die mij hebben verblijd of die mij diep hebben gekwetst, maar heb deze feiten nooit met iemand gedeeld. Ook al had ik slapeloze nachten of ook al maakte mijn hart grote sprongen van blijheid. Ik heb mezelf aangeleerd te zwijgen als mijn spreken niet van toegevoegde waarde is. Tan tiri a no don! Als het niet om situaties of entiteiten gaat, maar om een persoon dan speel ik voor de domme, omdat mensen vaak een ander onderschatten. Dus dan laat ik ze in die kwembe (belachelijke) gedachten van ze. Nooit gunde ik de persoon in kwestie, de situatie of de entiteit een blik of mijn gesproken woorden. Tot nu toe weiger ik. Ik ben blij dat ik veel meekrijg. Niet altijd is dat even makkelijk. Soms denk ik: ai boi (een zucht slaken)……en zwijg! Ik zal niet zwijgen als ik koni (kennis) of ervaring kan delen zodat ook een andere persoon hiervan profijt kan hebben.
Delen is zo mooi. Ik word er gelukkig van en de ander ook. Niet altijd wordt de ander er gelukkig van zoals ik, maar goed…..wel als het nuttig blijkt te zijn.
Zoals ik eerder zei krijg ik veel mee. Hoe? Op diverse manieren. Zoals vandaag op het werk. Ik behoor nog niet op de hoogte te zijn van bepaalde informatie, maar weet het al. Officieel dien ik deze informatie al te weten, maar vindt de persoon in kwestie het niet nodig dit met mij te delen. Qua mijn functie behoor ik het te weten. I no kan pot mi in verlegi. (Breng mij niet in verlegenheid). Als ik een belangrijk besluit neem en eerst de buurvrouw vertel en dan mijn partner dan breng ik mijn partner in verlegenheid. Dat is niet gehoord. Wat ik moet weten ga ik weten. Ik voelde mij gekwetst, mi no lei g’i (ik ga dat niet ontkennen), maar inmiddels heb ik, ondanks ik geen laars heb, het aan mijn laars gelapt.
De zon die tijdens het schrijven van mijn 2e blog weer volop schijnt, laat ik weer volop in mijn hart schijnen.Deze cosmopolitan kapelka gaat verder vliegen….

Kijkend naar de toekomst zie ik de zon schijnen

Kijkend naar de toekomst zie ik de zon schijnen