Tagarchief: winti

Ala sani na fu wan ten

Standaard

Tijd……….is niet tastbaar…………gaat zo snel aan ons voorbij………..tijd staat niet stil…………kan soms lijken alsof het heel langzaam gaat, terwijl tijd gewoon tijd is. Maar wat is een jaar snel voorbij gegaan. Nu pas besef ik dat het een jaar geleden is dat ik mijn laatste blog heb geschreven. Vandaag is 20 april en op 10 april 2015 schreef en publiceerde ik mijn laatste blog. Al geruime tijd worstel ik met mezelf om weer te schrijven. Ik weet dat ik moet blijven schrijven en vooral dat ik mijn werken moet publiceren. En toch veroorzaakt angst……onnodige angst en onzekerheid voor consternatie in die bovenkamer. Dankzij iemand die een van mijn blogs heeft gelezen ben ik nu weer aan het typen. Ze zocht naar informatie over o.a. konfo’s en kwam op mijn blog terecht.  Uiteindelijk benaderde ze mij via Facebook om haar dank te betuigen. I was really surprised. Dus er zijn toch mensen die mijn blogs lezen en die er iets aan hebben. Tijd…………..tijd gaat aan ons voorbij en na een jaar heeft de tijd en het AL besloten dat het weer tijd is dat ik ga schrijven. Ala sani na fu wan ten is wat ik steeds hoor en een aantal dagen luister ik naar dit lied. Na wan Kumanti poku. Ala sani na fu wan ten……….klopt helemaal………….dat zie je ook met kennissen, wroko kompe, vrienden, familie, momenten…………..alles is voor een tijdje……….tijdelijk. Het leven OP AARDE is tijdelijk, sommige vriendschappen zijn tijdelijk, sommige familierelaties zijn tijdelijk, sommige situaties prettig of minder prettig kunnen ook tijdelijk zijn. Ala sani na fu wan ten! En toch zorgt het tijdeijke voor een forever gevoel, want desondaks iets tijdelijk is  zal je voor altijd die memory hebben. Als een vriendschap abrupt is opgehouden of als het contact met een familie is opgehouden of als iemand is overleden of als het gevoel van euforie is opgehouden…………..forever zal je verbonden zijn met dat moment of die momenten en die mensen. Ondanks je met die mensen geen contact meer hebt. apart……………TIJD………….ala sani na fu wan ten. We maken allemaal mee dat we kennissen of vrienden hebben waarmee we kortstondig of lang een hechte band hebben en dat het ineens niet meer is. Ala sani na fu wan ten…………persoonlijk vind ik het niet erg. Laat dingen zijn zoals ze zijn. Is niet altijd even makkelijk voor ons om zo een standpunt in te nemen vooral als je gepassioneerd bent in die relatie met die desbetreffende kennis, vriend of wel familielid. Wat ik dan zo apart vind is dat je dan vaak de nare ervaringen hoort en zelden de mooie eigenschappen of ervaringen met diegene. Is eigenlijk best wel jammer te noemen. Ala sani na fu wan ten………….ik hoor, ik zie, ik voel, ik proef en ik vrees niet. Ik wijs geen vinger, maar ga liever verder de tijd in……………want mi sabi dati ala sani na fu wan ten! Deze cosmopolitan Kapelka vliegt vrolijk verder.

GO…………YU SA KON BAKA! (ga………je zal terugkomen)

Gemopper van de trein en gemopper over konfo tori

Standaard

Symboliek is een onderdeel van Winti, maar defineert Winti niet

Symboliek is een onderdeel van Winti, maar defineert Winti niet


Terwijl ik op het treinstation zit te wachten op de trein richting Duivendrecht moet ik aanhoren hoe een trein die aankomt staat te mopperen. Wat een geluid produceert dat bakbeest. Ik ben op dat moment behoorlijk stil en kan dus alle geluiden beter tot me nemen. Het geluid van de mopperende trein doet me denken aan mopperende mensen. Kunnen we voor een keer niet mopperen over onzin? Vanmorgen heb ik tweemaal mijn tijd van vertrek moeten uitstellen, omdat er steeds iets tussenkwam. Eerst heb ik een ochtend gesprek met mijn ma gevoerd. Daarna wilde ik nog per se green smoothie maken en vervolgens was de bus laat. Moest ik daarom mopperen? Ik weiger!! Fullspeed mi dati e weiger. Ik ben sowieso geen mopper tante. Mi no de! Kon fur’ mi skin nanga yeye nanga negativity. Mi no de! (Ik weiger om mijn lichaam en geest te vervuilen met negativiteit)
Weet je waarover ik mopper? En is eigenlijk niet eens mopperen, maar ergeren…boos om worden….Bonuman of uma’s, lukuman nanga uma, obiaman nanga uma oftewel Surinaamse traditionele genezers die flut werk leveren of die informatie delen die niet gebaseerd is op de waarheid. Ik ben van de week getuige geweest van een zgn. traditionele genezer die een mediakanaal gebruikt om informatie te delen waar mijn haren van overeind staan. Door zulke mensen sma e lasi bribi ini konfo tori sobun Winti. (Raken mensen het vertrouwen kwijt in Winti) Om zulke dingen zal ik mopperen ja. Ik mopper zelf niet om het feit dat ik straks werkloos ben. Ik neem Winti serieus, want het is leerzaam, mooi en een verrijking. Los daarvan is het een geschenk die zijn roots in Afrika heeft liggen, maar in Suriname tot stand is gekomen. Het staat nauw in contact met de natuur. Dus ik verafschuw hen die er een potje van maken of denken te maken. ‘Over the top’ denken sommigen. Ma te y’e du dan i mus du. Ma no du fu por’ sma libi. No du fu prati na bere. (Als je iets doet, doe het dan goed en doe vooral geen dingen waardoor families uit elkaar vallen).
De mensen die hulp zoeken moeten ook niet denken dat hun probleem meteen na een kruidenbad of wintiprei opgelost zal zijn, want karakter speelt ook een rol. Je zult beproefd worden en je ‘omgeving’ zou je ook kunnen beïnvloeden.
Waarom ik boos word is omdat er al eeuwen negatief wordt gepraat over winti ma na sma e pot en kon so (dat is dankzij de mens). Ik heb het hier over de mensen die hulp zoeken én de mensen die hulp verlenen. Als je hulp verleent en niet capabel bent, geef dat dan toe en laat het aan een ander over of doe dat wat in je straatje past. En als je hulp zoekt en voelt dat het niet in de haak is: ga dan weg en blijf niet staan om vervolgens te vertellen hoe slecht die bonu is.
Het woord bonu heeft trouwens een hele nare smaak, terwijl dit niet zou moeten. Maar goed…Winti is zoveel meer dan woei woei woei, in trans raken, winti A en winti B di e kisi yu, sieraden in je bezit hebben of wintiprei’s geven. Het mooiste aan winti vind ik het mystieke, de onderlinge relatie tussen de verschillende konfo’s, de kennis en kunde die geboden wordt door de konfo’s en bovenal het rechtstreeks in verbinding staan met de natuur. ‘Hoi hoi hoi’ maakt een Ampuku geen Ampuku en ‘Le le le’ maakt een Fodu geen Fodu. Wat ik wel wil meegeven is: beleid het tap a fasi di e fiti yu. No luku mi noso tra sma. (Doe wat in jouw straatje past en luister niet altijd naar anderen)
Doe wat je voelt en niet per se wat een ander zegt. Als dat moet betekenen dat je leven daardoor zal verrijken dan is dat dan het grootste cadeau, maar betekent het dat je gestrekt komt te liggen dan is dat een lesson learned, maar ga niet klakkeloos iets doen, omdat de bonu heeft gezegd of omdat tant’ Waasje dat heeft gezegd.
Als je een kerkganger bent en niets met Winti doet, blijf je ding doen. Als je nergens in gelooft, blijf je ding doen. Maar als je met konfo tori bezig bent let er dan op dat je staat achter de dingen die je doet en zegt en omarm de bun konfo’s.
No tek den konfo lek spotu en denk vooral niet ik heb konfo dit en dat gevraagd dus die konfo moet dit en dat doen. Difrenti tori e meki dat yu e kisi piki tapu aksi sobun begi. Oplossingen en verlossing komen niet zomaar aanwaaien, want we denken soms of sommige van ons denken dat wat wij willen dat dat is wat we krijgen. Er zijn zoveel andere factoren die kunnen beslissen waar we staan en waar we naar toe gaan.
Aan de ingewijde bonuman of uma verzoek ik hun werk serieus te nemen en als ze informatie verspreiden op wat voor manier dan ook sabi sa y’e prati en no go gi sma siksi fu neigi.
Ik bekritiseer niemand, want wie ben ik? Ik ben net als elk ander: een mens op aarde die het beste ervan probeert te maken. Ma fa i syi mi dya no wan sma o kon gi mi siksi fu neigi.
Met deze woorden te hebben geschreven en mijn misgenoegen te hebben losgelaten voor het universum zal deze cosmopolitan kapelka verder vliegen.